dech

1. Bez tchu
a) «dusząc się z braku powietrza, ze zmęczenia»: Pędem przebiegł korytarz, jeszcze dwa duże królewskie pokoje – i bez tchu dopadł do sypialni króla. J. Korczak, Maciuś.
b) «bez przerwy, bez odpoczynku»: Jaś odważył się na tę rzecz okropną i zrobił – zadzwonił do bramy zamku, i to nie raz, delikatnie, a dzwonił bez tchu, raz po raz, tylko od czasu do czasu zmieniając palec na dzwonku. Z. Żurakowska, Jutro.
2. Coś zatyka komuś dech (w piersi) «coś robi na kimś duże wrażenie»: Bywały jednak zdania jego autorstwa, zrodzone wprost spod serca, z katorżniczej i żołnierskiej wiedzy o ludzkim losie, sprawiające, że nawet mnie, profesjonaliście, zatykały niekiedy dech. W. Górnicki, Szerpa.
3. Co tchu, ile tchu (w piersiach) «jak najszybciej, ile sił»: (...) ile tchu w piersiach pognaliśmy z powrotem. C. Skrzyposzek, Trybuna.
4. Dech komuś zapiera (w piersiach)
a) «brak komuś tchu, ktoś z trudem oddycha»
b) «ktoś jest zaskoczony»: Królowej Elżbiecie aż zaparło dech w piersiach na wieść, że jej 20-letni kuzyn lord Frederick Windsor, (...) przyznał, że także i jemu zdarzało się próbować kokainy! Życie na gorąco 41/1999.
5. Jednym tchem
a) «bez przerwy, z wielkim napięciem, zainteresowaniem»: Znakomite, lekkie pióro i odwaga w wyrażaniu własnych opinii (...) sprawiają, że książkę czyta się jednym tchem. Rekl 2000.
b) «jednym łykiem, jednym haustem; duszkiem»: Chirurg wypił kawę jednym tchem, dał kotu napić się ze spodeczka i dopiero wówczas włożył białe, płócienne spodnie i świeży fartuch lekarski. M. Choromański, Zazdrość.
6. Ostatnim tchem «resztkami sił»: Ewcia stała na łóżku i trzymała nogi Zosi, stojącej na głowie. Krzyknęła pani Szymbartowa rozdzierającym głosem i rzuciła się na pomoc jedynemu dziecku. – Zbrodniarko! – zawołała ostatnim tchem. – Zamordujesz mi dziecko! K. Makuszyński, Szaleństwa.
7. Póki tchu, do ostatniego tchu «dopóki życia starczy»: Przecież nie o randze marzył, kiedy kraj porzucał... Marzył iść z tym Napoleonem do ostatniego tchu – i szedł. M. Kuncewiczowa, Cudzoziemka.
8. Z zapartym tchem «z natężeniem, z największą uwagą»: Jej sercowe perypetie przypominają fabułę emocjonującego serialu, który z zapartym tchem śledzą światowe media i wszyscy poddani. Viva 4/2000.
Dech zamarł komuś w piersi (w piersiach) zob. zamrzeć 1.
Do utraty tchu zob. utrata.
Wycisnąć z kogoś ostatni dech zob. wycisnąć 4.
Zaczerpnąć tchu zob. zaczerpnąć.

Słownik frazeologiczny . 2013.

Look at other dictionaries:

  • dech — {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. mnż IIb, D. tchu, blm {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} powietrze wchłaniane do płuc w czasie oddychania : {{/stl 7}}{{stl 10}}Dech mu odebrało. Nie mógł złapać tchu. Brak mi tchu. Nabrać… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • dech — dech·en·ite; …   English syllables

  • dech — m III, D. tchu, blm «wciągane do płuc i wypychane z nich powietrze, tchnienie; czynność narządów oddychania; oddech» Krótki, świszczący dech. Chwytać, wstrzymać dech. Nabrać tchu. Nie móc złapać tchu. Tchu komu braknie, zabrakło; dech zamiera… …   Słownik języka polskiego

  • Kapa Dech — est un groupe de musique du Mozambique formé en avril 1996. Sa musique est à base de salsa et de jazz. Leur premier album a été disque d argent au Mozambique. Le groupe s est également produit dans des festivals en Europe, notamment en France et… …   Wikipédia en Français

  • Ba-dech — lieu marécageux celtique …   Glossaire des noms topographiques en France

  • zaprzeć — Dech komuś zapiera (w piersiach) zob. dech 4. Okna, drzwi itp. zaparte na głucho zob. głucho. Z zapartym tchem zob. dech 8 …   Słownik frazeologiczny

  • zapierać — Dech komuś zapiera (w piersiach) zob. dech 4. Okna, drzwi itp. zaparte na głucho zob. głucho. Z zapartym tchem zob. dech 8 …   Słownik frazeologiczny

  • dechenite — dech·en·ite …   English syllables

  • Sihl + Eika — Papier AG Unternehmensform Aktiengesellschaft Gründung 1984 Unternehmenssitz Thalwil, Schweiz Unternehmensleitung …   Deutsch Wikipedia

  • Sihl + Eika Papier — AG Unternehmensform Aktiengesellschaft Gründung 1984 Unternehmenssitz Thalwil, Schweiz Unternehmensleitung …   Deutsch Wikipedia

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.